Duński model biogazowni – inspiracja dla zielonej transformacji Polski

Dania, choć kraj niewielki i bez znaczących bogactw mineralnych, pokazała, jak można skutecznie wykorzystać zasoby naturalne — przede wszystkim organiczne odpady i gospodarkę rolną – do budowy stabilnego, odnawialnego systemu energetycznego opartego na biogazie i biometanie.

Dzięki zaproszeniu przez Ambasadę Królestwa Danii w Warszawie 17 września 2025 r. na „Warsztaty: Biogaz i Biometan – duńskie technologie i know-how w centrum uwagi” przedstawicieli WPIP Green Energy, poznaliśmy kolejne elementy działania modelu duńskiego, jego mocnych stron, wyzwań i czego Polska mogłaby się nauczyć, a także — jak WPIP Green Energy może w tym pomóc. To kolejny krok do zacieśnienia współpracy, po naszej wcześniejszej wizycie studyjnej w Danii.

Model duński: produkcja biogazu i udział w sieci

Biogaz jest w Danii uznawany za odnawialne źródło energii, które może zastępować gaz ziemny. Obecnie ok. 40% metanu w sieci gazowej w Danii pochodzi z biogazu, to już bardzo duże osiągnięcie — dowód, że cele ambitne są możliwe. Duńskie plany zakładają, że udział biogazu (lub biometanu) w całkowitym zużyciu gazu ma wzrosnąć dalej — często mówi się o zastąpieniu całego zapotrzebowania (100%) do lat 2034–2035. System ten jest traktowany jako środek do ograniczenia importu gazu (w tym rosyjskiego), uzyskując wysokie bezpieczeństwo i niezależność energetyczną.

Źródła substratu / surowca

Większość surowców to odpady rolnicze — odchody zwierzęce oraz inne odpady organiczne z przemysłu i gospodarstw domowych.

Biogazownie raportują również udział słomy i roślin energetycznych, ale wykorzystanie roślin uprawnych do biogazu jest silnie regulowane. Dla stabilności klimatycznej ogranicza się udział roślin uprawnych. Od 2025 limit udziału energycrops w substracie to 4 % dla niektórych zastosowań; wprowadzono całkowity zakaz używania kukurydzy do nowych dotacji. Z kolei kompostowanie odpadów organicznych ogranicza się głównie do tych ogrodowych.

Faworyzowanie odpadów i surowców lokalnych pomagają zachować zrównoważenie.

Wsparcie prawne i finansowe

System wsparcia, stabilna polityka i konsensus społeczny sprawiają, że inwestycje są możliwe i opłacalne. Istnieje system subsydiów / stałych dopłat, który premiuje produkcję biogazu, modernizację, upgrading do biometanu i włączanie zielonego gazu do sieci. Z kolei regulacje zmuszają biogazownie do monitorowania wycieków metanu i przeprowadzania corocznych kontroli przez strony trzecie.

Cele klimatyczne i polityczne warunki sprzyjające

W duńskim parlamencie istnieje szeroki konsensus co do polityki klimatyczno-energetycznej, który utrzymuje się niezależnie od zmian rządów. Polityka pro-OZE, w tym biogazu, ma długofalowe wsparcie.

Dania planuje wycofanie kotłów gazowych i restrukturyzację sieci gazowej do roku 2035, tak by promować zieloną energię.

Silne strony duńskiego podejścia — co Polska mogłaby zaadaptować?

Oto elementy, które w duńskim modelu działają dobrze, i które warto rozważyć w Polsce:

✔️ Długoterminowy plan i polityczna stabilność. Kiedy cele klimatyczne i energetyczne są częścią szerszego konsensusu politycznego, trudniej je obalić przy zmianach rządu. To buduje zaufanie inwestorów i pozwala na inwestowanie z perspektywą 10-15 lat.

✔️ Regulacje środowiskowe i standardy emisji. Wymaganie raportowania surowców, limitowanie użycia roślin uprawnych do biogazu (np. kukurydzy), kontrola wycieków metanu — to działania, które poprawiają efektywność i rzeczywisty wpływ na redukcję emisji.

✔️ Wsparcie finansowe / subsydia i dotacje. Wsparcie państwa — finansowe lub poprzez ulgowe systemy podatkowe — dla biogazowni, a także premie za ulepszenia technologiczne (np. upgrading do biometanu) to klucz do przyspieszania rozwoju tej branży.

✔️ Wykorzystanie lokalnych surowców. Substraty lokalne — odpady rolne, odchody, odpady spożywcze — pozwalają ograniczyć koszty transportu i zwiększyć efektywność. Przyłączenie mniejszych gospodarstw do większych instalacji oraz rozwinięcie infrastruktury transportu surowca są istotne.

✔️ Nowoczesne technologie i ulepszenia. Upgrading biogazu do biometanu (czynnik bardzo ważny, gdy chcemy, by gaz mógł być zatłaczany do sieci gazowej), monitoring metanu, efektywność procesów fermentacji, zarządzanie odpadem pozostałym (digestate) jako nawozami.

✔️ Społeczna akceptacja i świadomość
Dania — jak inne kraje skandynawskie — ma wysoki poziom świadomości i akceptacji dla polityk proekologicznych. To pomaga w szybkim wdrażaniu zmian społecznie i legislacyjnie.

Gdzie stoi Polska i co mogłaby zrobić

Polska ma konkretne przewagi i możliwości, ale też bariery:

➡️ Potencjał rolniczy — duża baza gospodarstw rolnych, odchody zwierzęce, odpady rolne, biomasa uboczna. To potencjał, który przy odpowiednim systemie mógłby być wykorzystany do produkcji biogazu / biometanu.

➡️ Skala małych gospodarstw — wiele farm jest małych, co utrudnia ekonomiczność pojedynczych instalacji; modele zbiorcze, współpracy między gospodarstwami, kooperatywy mogłyby tu zadziałać.

➡️ Potrzeba regulacji i wsparcia — w Polsce potrzebne są uproszczenia prawne (pozwolenia, warunki środowiskowe), stabilne wsparcie finansowe, dotacje, preferencje podatkowe.

➡️ Edukacja społeczna i świadomość — budowanie społecznej akceptacji, pokazanie korzyści (lokalnych, środowiskowych, ekonomicznych) mieszkańcom, rolnikom i samorządom.

➡️ Infrastruktura przesyłowa i sieciowa — jeśli biometan ma być zatłaczany do sieci gazowej, potrzebna jest sieć przesyłu, upgrading, certyfikacja.

Główne rekomendacje dla Polski:

1. Ustalenie jasnego, realistycznego harmonogramu, np. pokrycie znaczącej części zapotrzebowania gazu przez biometan do 2030-2035.
2. Uproszczenie i przyspieszenie procedur związanych z budową biogazowni / biometanowni, warunków środowiskowych.
3. Mechanizmy wsparcia – dopłaty, gwarancje, preferencje dla projektów zielonego gazu.
4. Sieci współpracy — rolnik, przedsiębiorcy, samorządy — by surowiec mógł być zbierany efektywnie.
5. Transparentność i monitoring — emisji, użycia surowców, jakości biometanu.

W tym kontekście WPIP Green Energy odgrywa istotną rolę jako doradca i wykonawca, ale także edukator. Co oferujemy naszym Partnerom?

🟢 Doradztwo przy projektach — pomaganie inwestorom w zakresie analizy potrzeb, projektowania i generalnego wykonawstwa.

🟢 Wsparcie technologiczne — pomoc w wyborze technologii i optymalizacji procesu.

🟢 Pomoc legislacyjna i regulacyjna — analiza lokalnych przepisów, przygotowanie dokumentacji, pomoc w pozyskiwaniu dotacji, negocjacjach z samorządami.

🟢 Projekty pilotażowe — realizacja przykładów modelowych, które mogą pokazać, że rozwiązania działają.

Jeśli jesteś zainteresowany rozwiązaniami z zakresu biogazu i biometanu, skontaktuj się z naszym Kierownikiem Produktu: Paweł Kaufmann : 📲 +48 518 379 132 | 📩 [email protected]